C Merak Sözlüğü

Coriolis Etkisi

Coriolis etkisi, dönen bir gezegenin üzerinde hareket eden her şeyin, dünya döndüğü için görünürde yön değiştirmesine yol açan bir fizik olayıdır.

Dünya kendi ekseni etrafında dönerken, sen fark etmesen de aslında sürekli hareket ediyorsun. Bu dönüş yüzünden, uzun mesafeler boyunca hareket eden hava, su ya da füzeler dümdüz gitmez; sanki gizli bir el onları saptırıyormuş gibi kuzey yarımkürede sağa, güney yarımkürede sola kayarlar. İşte bu görünmez sapmaya Coriolis etkisi diyoruz. Kasırgaların neden hep aynı yönde döndüğünü, ticaret rüzgarlarının rotasını, hatta uzun menzilli top mermilerinin hedefi neden şaşırdığını bu etki açıklar. Lavabo suyunun yönü gibi popüler efsaneler abartılı olsa da, gerçek etkisini okyanus akıntılarında ve hava sistemlerinde açıkça görebilirsin.