İkiz Dünya Yanılgısı (Twin Earth)

İkiz Dünya Yanılgısı, aynı beyin durumuna sahip iki kişinin bile kullandıkları kelimelerle tamamen farklı şeyleri kastedebileceğini gösteren ünlü bir düşünce deneyidir.

I harfi · Merak Sözlüğü

Filozof Hilary Putnam'ın hayal ettiği bir senaryo bu: Dünya'ya her yönüyle özdeş bir "İkiz Dünya" var, tek fark suyun kimyasal yapısı; orada H2O değil, XYZ denen başka bir madde su gibi davranıyor. Sen ve ikiz benzerin, kafanızdaki her düşünce aynı olsa da "su" dediğinizde farklı şeylerden bahsediyorsunuz; senin kastettiğin H2O, onunkiyse XYZ. Bu durum şunu sorguluyor: Kelimelerin anlamı sadece kafamızdakilerle mi belirlenir, yoksa dış dünyadaki gerçek maddeyle mi? Putnam'a göre "anlam kafanın içinde bitmiyor" — çevre de anlamın bir parçası. Yani aynı şeyi düşündüğünü sandığın an, aslında farklı gerçekliklere işaret ediyor olabilirsin.