Çoklu Sorgu Yanılgısı (Texas Sharpshooter Fallacy)

Çoklu Sorgu Yanılgısı, rastgele veriler içinde bulunan bir tesadüfi örüntüyü, sanki önceden öngörülmüş anlamlı bir keşifmiş gibi sunma hatasıdır.

C harfi · Merak Sözlüğü

Teksaslı bir kovboy düşün: ahırın duvarına gelişigüzel kurşun sıkıyor, sonra kurşunların en sık toplandığı yere gidip etrafına hedef tahtası çiziyor. Uzaktan bakan "Vay be, ne nişancıymış!" diyor. İşte bu yanılgı tam olarak bu numara. Büyük veri yığınlarını didik didik arayıp bir yerde ilginç bir örüntü bulduğunda, sanki o örüntüyü baştan tahmin etmişsin gibi sunarsan bu tuzağa düşersin. Bilim insanları bile bazen yüzlerce değişkeni test edip yalnızca "anlamlı" çıkanı öne çıkarır. Oysa yeterince uzun süre ararsan rastgelelik bile sana bir örüntü verir; sonradan ona anlam yüklemek keşif değil, kendini kandırmaktır.