P Merak Sözlüğü

Petrichor

Petrichor, uzun süredir kurak kalan toprağa ilk yağmur değdiğinde ortaya çıkan o eşsiz, tanıdık kokudur.

O kokuyu hepimiz biliriz: Sıcak, kurak bir günün ardından gökyüzü kararır, ilk damlalar toprağa düşer ve burnunuza taze, toprak kokulu bir ıslaklık dolar. İşte bu koku petrichor'dur. Sırrı toprakta yaşayan bakterilerin ürettiği "geosmin" adlı bir bileşikte saklı; yağmur damlaları kuru toprağa çarpınca bu molekülleri havaya karıştırır, biz de kokuyu alırız. İnsan burnu geosmine inanılmaz duyarlıdır, hatta havada trilyonda birkaç parçacık bile olsa fark edebiliriz. Bilim insanları bu terimi 1964'te icat etti; Yunanca "taş" ve "tanrıların kanı" kelimelerinden türetildi. Yani her yağmur kokladığınızda aslında mikroskobik bir hikâyeye tanıklık ediyorsunuz.