F Merak Sözlüğü

Fotoperiyodizm

Fotoperiyodizm, canlıların gece ile gündüzün süresine bakarak mevsimi anlayıp davranışlarını buna göre ayarlamasıdır.

Bir gülün ne zaman açacağını, bir kuşun ne zaman göç edeceğini kim söylüyor sanıyorsun? Takvim değil, ışık! Fotoperiyodizm, bitki ve hayvanların gündüzün uzunluğunu ölçerek mevsimi "hissetmesi" demek. Örneğin bazı çiçekler ancak geceler kısalınca açar, bazı hayvanlar günler uzarken üreme moduna geçer. Vücutları aslında bir kronometre gibi çalışır; karanlığın süresini takip eder ve hormon salgılarını buna göre ayarlar. Bu sayede bir ağaç sonbaharda yapraklarını tam zamanında döker, bir kuş göç için tam zamanında kanat çırpar. Yani doğa, saat yerine ışığı okuyor — ve bu, mevsimlere uyumun gizli anahtarı.