B Merak Sözlüğü

Ben Franklin Etkisi

Ben Franklin Etkisi, birinden bir iyilik istediğinde onun seni daha çok sevmeye başlamasını açıklayan ilginç bir zihin oyunudur.

Mantığa aykırı gibi görünse de işe yarıyor: Birine iyilik yaptığımızda onu severiz sanırız, oysa gerçek tam tersi. Adını Benjamin Franklin'den alan bu etki, birinden küçük bir yardım istediğinde -mesela bir kitap ödünç almak- o kişinin seni daha sıcak bulmaya başladığını söylüyor. Beynimiz şöyle düşünüyor: "Ona yardım ettiysem, onu sevmem gerek, yoksa neden zahmet edeyim ki?" Yani davranışımızı haklı çıkarmak için duygularımızı sonradan uyduruyoruz. Franklin bunu bir rakibiyle barışmak için kullanmış: Ondan nadir bir kitap ödünç istemiş, adam vermiş, sonrasında ikisi dost olmuş. Yani birinin gönlünü almak istiyorsan, ona iyilik yapmak yerine ondan küçük bir şey iste.