ALES Rehberi

ALES nedir, kimler girer?

ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından yapılan merkezî bir sınavdır. Adayların sayısal ve sözel akıl yürütme becerilerini ölçer. Sınav belirli bir alan bilgisini ölçmez.

Şu adaylar ALES'e girer:

• Yüksek lisans veya doktora programına başvurmak isteyenler
• Üniversitelerde araştırma görevlisi, öğretim görevlisi gibi akademik kadrolara başvurmayı düşünenler
• Başvurduğu kurumun ya da programın ALES puanı istediği diğer adaylar

Her programın istediği puan türü ve taban puan farklıdır. Başvuracağınız programın ilanını ayrıca okuyun. Bazı programlar ALES yerine başka sınavları da kabul edebilir.

Oturum ve test yapısı

ÖSYM'nin güncel kılavuzuna göre sınav tek oturumda yapılır. Toplam 100 soru vardır: 50 Sayısal ve 50 Sözel. Toplam süre 150 dakikadır. Sayısal ve sözel testler için ayrı süre verilmez. Hangi teste ne kadar zaman ayıracağınıza siz karar verirsiniz.

• Sözel bölüm: Sözcük, cümle ve paragraf anlama, sözel mantık ve yorumlama becerilerini ölçer.
• Sayısal bölüm: Temel matematik, sayısal mantık, problem çözme ve grafik/tablo yorumlama becerilerini ölçer.

Soruların konu dağılımı ve sınavın uygulama kuralları kılavuzda yer alır. Sınava girmeden önce kılavuzu mutlaka okuyun.

Puan türleri ve hesaplama mantığı

ALES sonucunda üç puan türü hesaplanır: ALES Sayısal, ALES Sözel ve ALES Eşit Ağırlık. Hesaplama genel olarak şöyle ilerler:

1. Sayısal ve sözel testlerde doğru ve yanlış cevaplarınızdan net hesaplanır.
2. Netleriniz standart puana çevrilir. Bu işlem, sınava giren adayların genel başarı düzeyini dikkate alır.
3. Standart puanlar, puan türüne göre belirlenen ağırlıklarla birleştirilir. Sonuç, ALES puanı olarak açıklanır.

Yanlış cevapların neti nasıl etkilediği, standart puan ve ağırlık katsayıları kılavuza göre değişebilir. Bu yüzden burada kesin bir oran vermiyoruz. Güncel hesaplama ayrıntıları için o dönemin ÖSYM kılavuzuna bakın.

Hangi puan türünün kullanılacağını başvurduğunuz program belirler. Sayısal ağırlıklı bir bölüm için Sayısal, sözel ağırlıklı bir bölüm için Sözel puan istenebilir. Eşit Ağırlık puanı isteyen programlar da vardır.

Başvuru süreci

Başvurular, ÖSYM'nin açıkladığı başvuru döneminde elektronik ortamda yapılır. Kimlik numaranız ve şifrenizle ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi'ni (AİS) kullanabilirsiniz. ÖSYM'nin mobil uygulaması da kullanılabilir. Genel adımlar şunlardır:

• AİS'e giriş yapın ve kişisel bilgilerinizi kontrol edin.
• Sınav tercihlerinizi, yani sınav merkezi gibi seçenekleri belirleyin.
• Sınav ücretini belirtilen süre içinde yatırın.
• Başvuru tamamlandıktan sonra sınav giriş belgenizi alın ve sınav yerinizi öğrenin.

Sınav ücreti ve başvuru koşulları kılavuzda yazılıdır ve yıldan yıla değişebilir. Başvuru dönemini kaçırmamak için ÖSYM duyurularını takip edin. Başvuru tarihleri ve sınav günleri, sayfadaki takvimde ayrıca gösterilir.

Son yıllardaki önemli değişiklikler

• Geçerlilik süresi: ALES sonuçları, sonuçların açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Süre, sınavın yapıldığı güne göre değil, sonuç açıklanma tarihine göre hesaplanır. Bu uygulama 2017'deki yönetmelik değişikliğiyle başladı. Daha önce bu süre 3 yıldı.
• Sınav sayısı: 2026 yılında ALES üç oturum hâlinde yapılıyor.
• Erteleme: ÖSYM, 2026 yılında ALES/2 sınavının tarihini ileri aldığını duyurdu. Bu, ÖSYM'nin ilan ettiği tarihlerin sonradan değişebileceğini gösteriyor. Sınav tarihlerini her zaman ÖSYM'nin güncel duyurusundan kontrol edin.

Bu bilgilerin bir kısmını ÖSYM'nin duyurularına dayanan haber ve üniversite sayfalarından derledik. Önemli kararlarınızı vermeden önce ÖSYM'nin internet sitesindeki güncel kılavuzla karşılaştırın.

Hazırlık önerileri

• Kılavuzu okuyun: Sınavın kuralları, yasaklı eşyalar ve değerlendirme ayrıntıları kılavuzda yer alır.
• Hedef puanı belirleyin: Başvurmayı düşündüğünüz programların istediği puan türüne ve taban puana bakın. Çalışma planınızı buna göre yapın.
• Güçlü ve zayıf yönlerinizi görün: Bir deneme çözün. Sayısal ve sözel testteki durumunuzu karşılaştırın.
• Temel konulara dönün: Sayısal tarafta temel matematik ve problemleri tekrar edin. Sözel tarafta düzenli paragraf okuması ve soru çözümü yapın.
• Süreyi yönetmeyi öğrenin: Süre ortaktır. 150 dakikayı iki teste nasıl böleceğinizi denemelerde çalışın.
• Çıkmış soruları çözün: ÖSYM'nin yayımladığı soru kitapçıklarını kullanın. Böylece soru tarzına alışırsınız.
• Sınav gününe hazırlanın: Giriş belgenizi ve kimliğinizi önceden hazırlayın. Sınav yerine gideceğiniz yolu önceden planlayın.

ALES'e düzenli ve planlı çalışarak hazırlanmak, kısa sürede yoğun çalışmaktan daha verimli olur.